Teletype 33 TBP

Een vriendelijke dame stuurde mij een bericht

I have found a Teletype machine in my attic in Gouda (see photos attached) and was hoping that you may be able to point me in the right direction. I do not know if it is in working order or not, but am interested in whether you know of any collectors or anyone who would be interested?

Ophalen van de Teletype 33

Natuurlijk was ik geïnteresseerd; ik informeerde of ze open stond om deze Teletype te doneren en dat was geen probleem. De machine stond bij hun op zolder en moest plaatsmaken voor een kinderkamer. Ze vroeg alleen of ik samen met haar man deze van de zolder kon komen halen. Samen met Kim ging ik weer weer op pad.

De voorloper van het beeldscherm

Een Teletype was me wel bekend; deze worden beschouwd als voorloper van het beeldscherm. Er zijn een aantal computers die destijds nog geen scherm hadden (denk bijvoorbeeld aan de DEC PDP8), deze computers moesten hun output leveren aan een Teletype machine.

Ik las op een forum:

“Het grappige is, dat de term teletype afgekort als tty nog steeds terugkomt in de device naam als je een shell opent op een moderne linux/unix machine.”

Er bestaan van dit type Teletype 3 varianten volgens Wikipedia:

  • het Model 33 ASR, (Automatic Send and Receive), deze heeft een ingebouwd 8-level pons tape lezer en tape perforator;
  • het Model 33 KSR (Keyboard Send and Receive), zelfde machine maar zonder pons-tape mechanisme;
  • het Model 33 RO (Receive Only) heeft geen keyboard en geen pons-tape mechanisme, maar kan alleen printen.

Dit specifieke type was van 1963. Dus dit is het oudste apparaat van de collectie. Helaas was originele verhaal niet bekend. De Teletype stond al op de zolder toen zij in het huis trokken. Het enige aparte is dat op de achterkant van de machine er letterlijk Teletype 33 TBP staat, dus niet zoals overal beschreven 33 ASR. Wat deze specifieke TBP aanduiding betekent is me nog niet bekend.

“Pas wel op: er waren twee soorten papertape, geolied en droog. De geoliede tape is voor de ASR33, want de mechanische lezer (pennetjes) moeten door de tape worden gesmeerd. De droge tape was voor de optische lezer. Het gebeurde vaak dat gebruikers dat niet wisten. De droge tape liet de Teletype lezer vastlopen en de olietape verstopte de optische lezer. Dus storingen in beide gevallen!”  Aldus deze bron: http://www.transistorforum.nl/forum/index.php?mode=thread&id=19799

We hebben de machine alvast een beetje gepoetst, maar we moeten ons nog helemaal verdiepen in de mogelijkheden en of het wel veilig is deze aan te sluiten als ie schoon is, want ik kon op de achterkant geen 220 volt informatie bekennen, wel 110 volt. Dus voordat we grote fouten gaan maken, moeten we ons goed inlezen. Dat kan nog wel een tijdje duren. Intussen kun je alvast genieten van de foto’s van dit prachtige apparaat.

Nieuwe update

Ik kreeg spontaan een bericht van Ed, hij schreef mij het volgende:

Ik heb jaren Teletypes asr 33 geïnstalleerd en onderhouden.
De knop motor start was om de machines weer te starten nadat hij in “timeout” van ongeveer 10 min ging. Dit om slijtage van de clutches te voorkomen. Trouwens ook tegen de herrie!
Ik ben nu 73 en bij dat ik er weer een zie.
Groeten Ed

Ik vroeg of hij het leuk zou vinden of hij eens langs zou willen komen en zou willen uitleggen hoe dit allemaal werkt, zodat ik dit kan filmen en zo deze waardevolle kennis kan vastleggen voor toekomstige generaties. Ik kreeg kort daarop een berichtje (ik heb het ingekort):

Dat wil ik best graag wel eens een keer doen. Alleen dat kan nog even duren.

Je e-mail heeft me weer aan het denken gezet over die asr 33.
Ik denk dat ik alles nog wel weet. Toentertijd kon met mijn ogen dicht de tty (Teletype) nakijken en repareren. Nu zal ik mijn ogen weer goed de kost moeten geven.
Ik kwam in 1968 in dienst van koopman & co. Deze hadden een grote order voor deze machines met Honeywell Bull in Parijs afgesloten. Duizenden hebben we voor hun alleen al gemaakt.
Wij bouwden er een transformator in om hem geschikt te maken voor 220 volt.
Ook een modem en een bedieningspaneel hiervoor. Verder codeerden de naamgever (dat bruine ding rechts achterin).

Natuurlijk deden we storingen en onderhoud in heel het land.
Verder interface-te we die dingen aan alle minicomputers. DEC PDP-11, enz
Maar het merendeel werd met rs-232 uitgerust en werd er via een modem (al of niet met cupjes voor de hoorn) via de telefoonlijn verbinding gemaakt met een mainframe. Ook internationale scholen gebruikte ze op deze manier.

Zo te zien heeft deze de standaard currentloop-aansluiting. Ik stuur nog een schema mee om eenvoudig een conversie te maken naar rs-232.

Dan kan hij weer op een van de oude computers aangesloten worden met een seriële uitgang.

Zelf denk ik dat hij snel zal werken want ze waren onverwoestbaar.

Maar misschien kleven er wat onderdelen door dikke olie. We gaan het zien. Leuk!

Hieronder de foto die Ed meestuurde:

Currentloop Teletype RS232

Nog meer verhalen

later kreeg ik nog een verhaal binnen van Ed, hij schreef:

Veel opties van Teletype waren er niet. Namelijk maar één.
De zogenaamde X-on/X-off functie. Dit was om de ponsbandlezer remote te starten en te stoppen met ASCII codes DC1 en DC3.
We moesten daar op een rail een blokje monteren met twee mechanische pallen die weer bediend werden door twee stangen die in aktie kwamen door de code-bars, als die een X-on of X-off code (een control ASCII code) ontvingen.

De pallen maakten dan op dat blokje (3 x 4 x 2 cm) een elektrisch contact. Een relais kwam in en de ponsbandlezer ging lopen. Het relais werd elektrisch vastgehouden totdat het breek contact van het X-off palletje het relais deactiveerde en de ponsbandlezer weer stopte. Dit was een manier om de computer de mogelijkheid te geven om een eerder vervaardigde ponsband, met gegevens van die dag, in stukken in te lezen, bijvoorbeeld ‘s nachts. Dit was vaak de tijd dat de computers rekentijd over hadden om minder belangrijke gegevens te verwerken.

Hier komt ook weer de optie “motorstart” om de hoek kijken.
Anders zou de tty de hele nacht moeten doorlopen. Dus bij geen gebruik, stopte de motor na ongeveer 15 minuten. Dit was trouwens instelbaar op een door ons vervaardigde en ingebouwde printplaatje.

Ook hem weer wakker te maken, hoefde de computer of inbelmodem, maar een stuk of 5 delete’s te sturen (control ASCII code FF of Del).
De motor werd opgestart en na een paar van die DEL’s liep de tty weer synchroon met de computer. Het gaf wel altijd een paar willekeurige tekens op het papier, maar daar maakte niemand zich druk over.

Het is trouwens een 110 baud , 8 data bits, 1 start en twee stopbits. Resulterend in 10 tekens per seconde. Dat was trouwens veel sneller als de telex die 5-bit en 7,5 tekens deed. (Alleen hoofdletters) De tty had zowel kleine letters als hoofdletters.

Nu bedenk ik me opeens dat er nóg een Teletype optie was. NL. Rood/Zwart optie. Ook dan moest weer een contact blokje gemonteerd worden om middels twee codes (twee van de 32 controlcodes) deze mechanische optie te bedienen.

In mijn 12-jarig dienstverband dit slechts één keer mogen doen en iedereen moest het zien!

Nu, ik hoop dat je het leuk vind. Ik in ieder geval wel!

Het is geweldige informatie. Over enkele maanden komen we bij elkaar en gaan we samen kijken naar de Teletype en uiteraard zal ik dat filmen zodat iedereen hiervan kan genieten en hopelijk leren. To be continued!

Chuck Peddle met zijn I love my PET shirtJohn Feagans

Retrocomputerverzamelaar.nl is onderdeel van TASK4 Studios
Web Analytics